ఆస్ట్రేలియాలో అన్నిటికంటే అందమైనది నిర్మలమైన ఆకాశం. లండన్ లాటి యూరోపియన్ నగరాల్లోలా ఆకాశం ఎప్పుడూ మబ్బు పట్టి దిగులుగా వుండదు. ఇండియాలోలా పొగ చూరీ వుండదు. మంచి మనిషి మనసులా, హాయిగా అక్కడక్కడ తేలిపోతూ వుండే తెల్లటి మబ్బు తరకలతో విశాలంగా భూమినంతా ఆక్రమించుకొని వుంటుంది. దానిని చూడగానే మనం, “ఆహా! ఇక్కడ వాతావరణ కాలుష్యం చాలా తక్కువ కాబోలు. అందుకే ఆకాశం అంత బాగుంది,” అనుకుంటాం.

సరిగ్గా అక్కడే మనం పప్పులో కాలేసినట్టు లెక్క. ప్రపంచ  దేశాలన్నిటిలోనా వాతావరణాన్ని కలుషితం చేసేది ఎక్కువగా ఆస్ట్రేలియన్లే!

మనుషులై పుట్టినందుకు మనందరం తల్లిని పీడించే పిల్లల్లా ప్రకృతిని పీడించి వనరులని వాడుకుంటున్నాము. మనం వాడుతున్న వనరులూ, మన జీవన శైలీ అన్నీ కలిపి ప్రకృతి మనకు ప్రేమతో అందించే సంపదలనీ  క్షీణింప చేస్తున్నాయి. కార్బండై ఆక్సైడు, మిథేన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్ మొదలైన వాయువులు భూమిని పొరలా కమ్ముకుని ఉష్ణొగ్రతని పెంచుతున్నాయి. భూగర్భ ఇంధనాన్ని ఖర్చు చేయటం, అడవులని నరికేయటం, వాతావరణంలోకి ఫ్లోరో కార్బన్లని వెద జల్లటం వగైరాలన్నీ ఈ “గ్రీన్ హౌస్ ఎఫెక్ట్”ని పెంచుతున్నాయి. కాళిదాసులా మన కాళ్ళకింద కొమ్మని మనమే ఆనందంగా నరుక్కుంటున్నాం.

మన దైనందిన జీవితంలో వాడే పరికరాలతో మనం వాతావరణంలోకి వెదజల్లే కార్బన్ డై ఆక్సైడుని మన “కార్బన్ ఫుట్ ప్రింట్” (కార్బన్ అడుగుజాడ) అంటారు.  ఇతర ఇంధన వనరులూ, పర్యావరణ రక్షణకోసం చేపట్టే ప్రక్రియాలతో తగ్గించిన కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ని “కార్బన్ ఆఫ్సెట్” అంటారు. ప్రపంచంలో అన్ని దేశాలకంటే పెద్ద కార్బన్ అడుగుజాడలు అమెరికా ఆస్ట్రేలియా దేశాలవి. కేవలం శాస్త్రీయ ఇంధన వనరుల పైనే ఆధారపడటం ఒక కారణమైతే, శారీరక సుఖానికీ, సదుపాయాలకీ బానిసలైపోయిన జీవన శైలి రెండవది. ఆస్ట్రేలియా తన ఇంధనానికి అణు శక్తి పైనో, వాయు, సౌర శక్తులపైనో ఏమాత్రం ఆధారపడకుండా, కేవలం బొగ్గు ఆధారంగానే ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. దానికి తోడూ విపరీతమైన కార్ల వాడకం వల్ల కూడా వాతావరణ కాల్లుష్యం పెరుగుతుంది. సగటు ఆస్ట్రేలియన్ కుటుంబం యేడాదికి పదమూడు టన్నుల కార్బన్ డై ఆక్సైడుని వాతావరణంలోకి వెద జల్లుతుంది. దీనిని తగ్గించటనికి ఎన్నో మార్గాలున్నాయి. కార్ల వాడకం తగ్గించి బస్సులోనో, సైకిల్ పైనో, కాలి నడకనో వెళ్ళటం, ఇంధనాన్ని తక్కువగా వాడే కొత్త కార్లని వాడటం,  ఇండ్లల్లో వేడి నీటి వాడకంలో చిట్కాలు, ఇండ్లలో వాడే పరికరాల వాడకంలో చిట్కాలు వీటన్నిటితో మనం చాలా కార్బన్ డై ఆక్సైడు ని తగ్గించుకోవచ్చు. 

వాతావరణానికి హాని చేసే పాత పరికరాలు (వాషింగ్ మెషీన్లు, ఎయిర్ కండిషనర్లు, డ్రయర్లు మొదలైనవి) వదిలేసి కార్బన్ డై ఆక్సైడుని తగ్గించే కొత్త పరికరాలు కొనటానికి ప్రభుత్వం సబ్సిడీలిస్తుంది.
 
ఈ రకంగా భూమి మీద ఉష్ణొగ్రతలు పెరగటం వల్ల  మంచు పర్వతాలు కరిగి సముద్ర మట్టం సంవత్సరానికి 2మి.మీ. ల చొప్పున పెరుగుతుంది. ఎన్నో మహానగరాలు (మన ముంబాయితో సహా) మునిగి పోవచ్చునని శాస్త్రఙ్ఞులు అనుకుంటున్నారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉష్ణోగ్రత 0.74 డిగ్రీ సెల్సియస్ చొప్పున పెరగనుంది. తుఫానులు, భరించలేని వేడి వాత పడి యేటా ఎంతో మంది మరణిస్తున్నారు.

వాతావరణంలో వస్తున్న మార్పులన్నిటినీ దృష్టిలో పెట్తుకుని ఐక్య రాజ్య సమితి వాతావరణ కాలుష్యానికి పరిష్కార మార్గాలు సూచించటనికి ఒక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేసింది (UNFCC). ప్రపంచ దేశాలన్నీ పరస్పరం సహకరించుకుని గ్రీన్ హౌస్ వాయువులని తగ్గించేందుకు మార్గాలని అన్వేషించటమే ఈ సంఘం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. 1992 లో రియో డీ జేనిరో లో జరిగిన చర్చల్లో ప్రపంచ 190  దేశాలు  పాల్గొని పర్యావరణ రక్షణ గురించి చర్చించాయి. 1997 లో మూడో సారి సమావేశమైనప్పుడు ఈ సంఘం “క్యోటో ప్రతిపాదనను” సభ్య దేశాల ముందుంచింది. ఈ క్యోటో ప్రోటోకాల్ 16 ఫిబ్రవరి 2005 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది.

క్యోటో ప్రతిపాదన ప్రపంచ దేశాలను అభివృధ్ధి చెందిన దేశాలు, అభివృధ్ధి చెందుతున్న దేశాలుగా విభజించి వారికి వాతావరణ కాలుష్య నివారణలో గమ్యాలు నిర్దేశించింది. అమెరికా, కజకస్తాన్ తప్ప మిగతా అన్ని దేశాలూ ఈ ప్రతిపాదనను ఒప్పుకోన్నాయి. ఈ ప్రతిపాదన 2012 వరకూ అమలులో వుంటుంది.

భారత్, చైనా తో సహా 137 అభివృధ్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఈ ప్రతిపాదనపై సంతకం చేసాయి. అభివృధ్ధి చెందిన దేశాల్లో ఆస్ట్రేలియా, యూరోపియన్ యూనియన్ ల తో సహా 36 దేశాలు సంతకం చేసాయి. అయితే అభివృధ్ధి దిశలో వున్న దేశాలకు విష వాయువులు తగ్గించుకునే బాధ్యత లేదు. ఎందుకంటే దీనివల్ల వారి ఆర్ధిక వ్యవస్థ కుంటుపడొచ్చు. కానీ యేటా వారు ప్రసరిస్తున్న విష వాయువుల భోగట్టా మాత్రం సంఘం ముందుంచాలి.  అయితే గ్రీన్ హవుజ్ వాయువుల వెల్లడి తగ్గించుకోవటం వల్ల తగ్గే ఆర్ధికలాభాలను కార్బన్ క్రెడిట్ అమ్మటం ద్వారా పూరించుకోవచ్చు.
 
ఈ ప్రతిపాదన ప్రకారం అభివృధ్ధి చెందిన దేశాలు 2008-2012 వరకు వారి వారి గ్రీన్ హవుస్ వాయువులను అయిదు శాతం తగ్గించాలి. ఇలా తగ్గించటంలో దేశా ఆర్ధిక వ్యవస్థ దెబ్బ తినకుండా చూసుకొనే బాధ్యత కూడా ఆయా ప్రభుత్వాల మీద వుంది. ఒక వేళ ధనిక దేశలు 2012 వరకు వారి వారి కార్బం ఎమిషన్లని తగ్గించుకోలేకపోతే, తరువాత సంవత్సరాలలో ఇంకా ఎక్కువ తగ్గించుకోవలసి వస్తుంది.

క్యోటో ప్రతిపాదన బీద దేశాలకి వత్తాసునిస్తూ, ధనిక దేశాలని అన్యాయంగా శిక్షిస్తుందన్న కారణంగా అమెరికా ఈ ప్రతిపాదనని ఒప్పుకోలేదు.  ఎక్కువగా ధనిక దేశల జీవన విధానం వల్లే వాతావరణం ఇంతగా కలుషితం చెందిందన్న వాదనను అమెరికా ఒప్పుకోలేదు.  కారణం క్. అమెరికా ప్రభుత్వం అడుగుజాడల్లో నడిచిన హొవార్డ్ లిబరల్ ప్రభుత్వం కూడా క్యోటో ప్రతిపాదనని ఒప్పుకోలేదు.

నవంబరు 27 న జరిగిన ఎన్నికలలో విజయం సాధించిస్ కెవి రడ్ లేబర్ ప్రభుత్వం, పదవిలోకొచ్చిన మరుక్షణమే క్యోటొ ప్రతిపాదనపై సంతకం చేసింది. మార్చి 2008 నించీ ఆస్ట్రేలియా తన అడుగు జాడలు చిన్నవిగా చేసుకునే ప్రయత్నాలు ముమ్మరంగా మొదలు పెట్టాలి.

డిసంబరు మూడు నించి బాలి (ఇండొనీషియా) లో జరిగిన సదస్సులో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వాతావరణ కాలుష్యానికి ఒక సమగ్రమైన వ్యూహాన్ని తయారు చేసే ప్రయత్నం జరిగింది. తరువాత ఇదే సదస్సు కొపెన్ హేగెన్ లో 2009 లో జరుగనుంది.
ముక్తాయింపు: ఈ కాలం రాసేనాటికి అమెరికా క్యోటో ప్రతిపాదనని అంగీకరించకపోయినా, తరువాత కొద్ది రోజులకే ఈ ప్రతిపాదనని అంగీకరిస్తూ సంతకం చేసింది.

(ఏ పీ వీక్లీ నవంబర్ 15 2007)

సాధారణంగా మనం ప్రకృతి అందమంతా గల గలా పారే నదుల్లోనూ, పచ్చని చేలల్లోనూ వుందని అనుకుంటాం. “అక్కడేముంది, నా మొహం, ఉత్త ఎడారి ప్రాంతం”, అని మనం చాలా సార్లు చప్పరించేస్తాం కూడా. కానీ ఆస్ట్రేలియా ఖండాన్ని చూసిన తరువాత మనకనిపిస్తుంది, ఇంత ఎర్రటి ఎడారి కూడా ఎవరో చిత్రకారుడు ప్రశాంతమైన మనసుతో కుదురుగా కూర్చుని గీసిన బొమ్మలా ఎంత అందంగా వుందని.

చుట్టూ వున్న గంభీరమైన సముద్రం, కాల ప్రవాహంతో తమకేమీ ప్రమేయం లేనట్టుండే  పర్వత శ్రేణులూ, కమ్మటి వాసనతో మత్తెక్కిచ్చే  ఎత్తైన యూకలిప్టస్ చెట్లూ, వాటి కొమ్మలని కరచుకుని నిద్రపోతూ ముద్దొచ్చే కొవాలాలూ, భూదేవి నొసట కుంకుమలా వుండే ఎర్రటి ఇసుకా, గాలి చప్పుడు తప్ప ఏ విధమైన సవ్వడీ లేని నిశ్శబ్దం, చెప్పలేనంత అందంగా వుంటాయి.

ప్రతీ సంవత్సరం డిసెంబరు ఎండా కాలం సెలవుల్లో అందరూ ఏదో ఒక ప్రదేశానికి వెళ్ళి ప్రకృతి ఒడిలో కొంచెం సేద దీరి రావటం అలవాటు. ఎడారి ప్రాంతాలలో ప్రయాణించేటప్పుడు, ఒక కారులో కాకుండా రెండు కారుల్లో వెళ్ళటం, ఎక్కువ మంచి నీళ్ళు తీసుకెళ్ళటం లాటి జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే క్షేమంగా వెళ్ళి సంతోషంగా తిరిగి రావచ్చు.  అలాటి కొన్ని అద్భుత సౌందర్య రాశుల గురించి….

1) గ్రేట్ బారియర్ రీఫ్ : ప్రపంచంలో కెల్లా పెద్దదైన  ఈ ” పగడాల దిబ్బ”  భూమికి చాలా ఎత్తు నుంచి కూడా కనిపిస్తుందని ప్రతీతి. దాదాపు మూడు వేల చిన్న చిన్న పగడాల దిబ్బలు (వీటిని “కోరల్ రీఫ్” అంటారు) వున్నవి. ఈ రీఫ్ పొడవు రెండు వేల మూడు వందల కిలోమీటర్లు. ఆస్ట్రేలియాకి ఉత్తర భాగాన క్వీన్స్ లాండ్ తీరానికి సమాంతరంగా వుందీ గ్రేట్ బారియర్ రీఫ్.  బ్రిస్బేన్ నగరానికి దగ్గరగా వుండే కెయిర్న్స్  అనే చిన్న వూరి నించి జలాంతర్గామిలో సముద్రంలోకి కొంత దూరం ప్రయాణించి ఈ రీఫ్ ని చూడొచ్చు. దాదాపు రెండు వేలకంటే ఎక్కువ రకాల చేపలు వుండే ఈ రీఫ్ ని మన కళ్ళతో చూసిన తరువాత మనకింకే అక్వేరియమూ చూడ బుధ్ధవదు. ఆ రంగులూ, ఆ చేపల వంటి మీద మెరుపూ, డిజైన్ లూ చూడాల్సిందే తప్ప మాటల్లో వర్ణించలేము.
 ప్రపంచంలో వుండే రీఫ్ లలో ఇరవై శాతం ఆస్ట్రేలియా చుట్టూ వుండే సముద్ర ప్రాంతాలలో వున్నాయి.

మూడు లక్షల చదరపు కిలోమీటర్ల వరకూ వ్యాపించి వుణ్డే ఈ రీఫ్ లో చిన్న చిన్న దీవులు వున్నాయి. వాతావరణ కాలుష్యం, సరదా కోసం చేపలు పట్టటం, ప్లాస్టిక్కుల వల్లా ఈ రీఫ్ లోని కొంత ప్రాణి ప్రపంచం దెబ్బ తింటూంది. అందు వల్లే ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వం క్వీన్స్ లాండ్ ప్రభుత్వ సహకారంతో ఈ ప్రాంతాన్నంతా పరిరక్షిత ప్రాంతంగా ప్రకటించి రక్షక కార్యక్రమాలు చేపట్టింది.

గొప్ప పర్యాటక కేంద్రంగా పేరు పడ్డ ఈ ప్రాంతాన్ని చూడటానికి యేటా దాదాపు ఇరవై లక్షల యాత్రికులు వస్తూ వుంటారు. ఈ యాత్రికుల వల్ల ప్రభుత్వానికి బోలెడంత  (యేటా రెండు బిలియన్ డలర్లు) ఆదాయాన్నిచ్చినా, కొంత వరకు అక్కడ వుండే చేపలకి హాని చేస్తున్నాయి. 1981 లో ఈ ప్రాంతాన్ని  world heritage గా ప్రకటించారు.

2)కంగారూ దీవి : ఈ సంవత్సరం ఏషియా పసిఫిక్ ప్రాంతంలో వున్న అన్ని దీవుల్లోకెల్లా అందమైనదని ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనది కంగారూ దీవి. సింగపూర్ కంటే ఏడు రెట్లు పెద్దదైన కంగారూ దీవి అద్భుతమైన వన్య ప్రాణులకూ, వృక్ష జాతులకూ పుట్టిల్లు. ఈ వన్య ప్రాణులన్నీ జూ లాగానో, పార్కులాగానీ నిర్బంధంలో కాక స్వేఛ్ఛగా దీవి అంతా తిరుగుతూ వుంటాయి. కొవాలాలూ, సీల్సూ, ఎకిడ్నాలూ, కంగారూలూ రకరకాలైన జంతు జాలం హాయిగా ఏ ఆడ్డూ లేకుండా తిరిగే సురక్షితమైన ప్రాంతం. ఈ మొత్తం దీవి సభ్య సమాజానికి దూరంగా వుండేలా, తన సహజ వృక్ష జంతు సంపదలకూ ప్రజలు అడ్డు రాకుండ ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటుంది. అక్కడక్కడ టూరిస్టులకొరకు వుండే హోటళ్ళూ, రిసార్టులూ, టూరిజం వారి ఆఫీసులూ తప్ప మామూలు జీవనం వుండాదనే చెప్పాలి.

దక్షిణా ఆస్ట్రేలియా తీరానికి కొద్ది దూరంలో సముద్రంలో వుండే కంగారూ దీవి ఆస్ట్రేలియా చుట్టూ వుండే చిన్న చిన్న దీవుల్లో టాస్మేనియా దీవి కంటే కొంచెం చిన్నది. ఆడిలైడ్ నగరానికి దాదాపు వంద కిలోమీటర్ల దూరాన వుండే కేప్ జర్విస్ అనే రేవు నించి సముద్ర్మలో దాదాపు పదిహేను కిలోమీటర్లుంటూంది. 1802 లో మేథ్యూ ఫ్లిండర్స్ అనే నావికుడు మొదటిసారి ఈ దీవిని చూసి కంగారూ ఐలాండ్ అని పేరు పెట్టాడంటారు. దీవి నిండా వుండే వన్య ప్రాణులతోపాటూ, సముద్రపు రాపిడికి వింత వింత ఆకృతులు ధరించిన కొండ చరియలు కూడా పెద్ద ఆకర్షణ. ఇక్కడ తీరంలో ఇసక మెత్తని పరుపు లా కాలేస్తే లోపలికి జారి పోతూ వుంటుంది.

భూగర్భంలో వుండే స్టాలక్టైట్, స్టాలగ్మైట్ లతో నిండిన లైం  స్టోన్ గుహలు చాల అందంగా వుంటాయి. ఇవి కంగారూ దీవిలోనే కాక ఆస్ట్రేలియా ఖండమంతా వున్నాయి. మిలియన్ల సంవత్సరాల కింద జీవించి మరణించిన జంతు జాలం బొమికలలోని కాల్షియం వల్ల ఈ భూగర్భ గుహలేర్పడతాయి. ఈ కేల్షియం నీరు మరియు కార్బన్డై ఆక్సైడు తో కలిసి ఆమ్లం లా భూగర్భాన్ని తొలిచి గుహలా చేస్తుంది. మళ్ళీ నీరు ఆవిరై పోగానే మిగిలిన కేల్షియం ఆ గుహ చూరుని పట్టుకుని పెద్ద పెద్ద షాండిలీర్ల లా వేళ్ళాడుతుంది. ఈ కింద వున్న గుహ ముఖా ద్వారం అచ్చం ఆర్చీ లా వుంటుంది. దీన్ని ” అడ్మిరల్స్ ఆర్చ్” అంటారు. ఈ గుహకి రెండు వైపులా ద్వారాలుంటాయి. 

3)గ్రాంపియన్ పర్వత శ్రేణులు: ఆడిలైడ్ నించి మెల్బోర్న్ కారులో ప్రయాణం చేస్తే, మధ్యలో తగులుతాయి గ్రాంపియన్ పర్వత శ్రేణులు. మన దగ్గర తూర్పు, పశ్చిమ కనుమల్లా చాలా దూరం వరకూ వ్యాపించి వుండే పర్వత శ్రేణులివి. వృక్ష సంపద కంటే ఆకాశన్నంటుతూ వున్నట్టు గంభీరంగా వుండే పర్వత శిఖరాలు కను విందు చేస్తాయి. ఆ శిఖరాల కంటే చెక్కుకు పోయినట్టున్న వాటి మొహాలు భయం గొలుపుతూ గుండె ఝల్లుమనిపించేలా వుంటాయి. వాటిల్లో కొన్ని విచిత్రమైన ఆకారాలు కూడా వుంటాయి. యూకలిప్టస్ చెట్లూ, గుభిల్లున దుమికే జల పాతాలతో గ్రాంపియన్స్ చాలా ప్రశాంతమైన ప్రదేశం.

4)గ్రేట్ ఓషన్ రోడ్ : విక్టొరియా (మెల్బోర్న్) దగ్గర సముద్రపు ఒడ్డున కొన్ని పర్వతాలని సముద్రం వేల సంవత్సరాలుగా కోసింది. ఈ పర్వతాలన్నీ సముద్రునితో నిత్య సంఘర్షణలో ప్రాణాలు కోల్పోగా కొన్ని శిలలు ఈ సంఘర్షణకి సాక్షిగా ఒడ్డున మునుల్లా నిలబడి వుంటాయి. వీటినే “ట్వెల్వ్ అపోసల్స్” అని పిలుస్తారు. అడిలైడ్ నించి మెల్బోర్న్ కారు ప్రయాణంలో వీటిని చూడొచ్చు. సముద్రానికీ పర్వతాలకీ మధ్య వుండే ఈ సన్నని బాట పొడవు దాదాపు రెండు వందల కిలోమీటర్లు. పచ్చటి యూకలిప్టస్ చెట్లతో నిండిన పర్వతాలు నీలి సముద్రాన్ని కవ్విస్తున్నాట్టు ఠీవిగా నిలబడి వుంటాయి. వీళ్ళ సుదీర్ఘ పోరాటన్ని వినోదంగా చూస్తున్నట్టున్న నీలాకాశం లో తెల్లని మబ్బు తునకలు, ఉదయిస్తున్న సూర్యుని ఎరుపూ,  ఈ రంగుల సమ్మేళనాన్ని చూస్తూ ఎన్ని గంటలైనా నిలబడొచ్చు.

ఇవే కాక కాకాడ్డూ నేషనల్ పార్క్, మౌంట్ గాంబియర్, రస్సెల్ జలపాతాలూ, ఎన్నో ఎన్నెన్నో ప్రకృతి వింతలకీ అందానికీ ఆస్ట్రేలియాలో కొదవ లేదు. వెళ్ళి చూడటనికి ఓపికా తీరికా వుండాలంతే !
                                ===========================

చూడటానికి చాలా తేలికైన వ్యవహార శైలితో, పెద్ద తెలివితేటలు లేనట్టూ, పెద్ద పెద్ద ఆశయాలు లేనట్టూ, ఈజీ గోయింగ్ స్వభావంతో వుంటారు ఆస్ట్రేలియన్లు. కానీ విధి వక్రించినప్పుడూ, అనుకోని కష్టాలు ఎదురైనప్పుడూ వాళ్ళలోని సహజమైన పోరాట పటిమని చూసి మనం అభినందించకుండా వుండలేం.
మూడు వందల పరుగుల దగ్గర అందరూ అవుటయిపోవటమన్నది ఆస్ట్రేలియన్ క్రికెట్ జట్టు భరించలేని విషయం. అలాంటి స్థితిలో వాళ్ళు మొన్న మెల్బోర్న్ లో తిరగబడి మన వాళ్ళని
మట్టి కరిపించిన తీరు మరిచిపోలేం కదా. నిజ జీవితంలోనూ వాళ్ళ వైఖరి అలాగే వుంటుంది. ఆ పట్టుదలా, కసీ, కిల్లర్ ఇన్స్టింక్టూ మనమూ నేర్చుకోవాలి.

నీల్ ఫుల్లర్ అడిలైడ్ కి చెందిన ముఫ్ఫై ఏడేళ్ళా సాకర్ ఆటగాడు. పదిహేడేళ్ళ వయసులో 1987 లో మొదటిసారి మైదానం మీద ఆడుతున్నప్పుడు ఆఖరి క్షణాల్లో పెనుగులాటలో కిందపడి కుడి కాలు విరగకొట్టుకున్ణాడు.

కానీ ఆపరేషన్లు బెడిసికొట్టటంతో అతని పద్దెనిమిదో పుట్టినరోజుకి నాలుగు రోజుల ముందు అతని కుడి కాలు పూర్తిగా కొట్టేసరు డాక్టర్లు. ఆస్ట్రేలియా సాకర్ జట్టులో స్థానం సంపాదించాలన్న కలతో వున్న అతను ఈ విపత్తుతో కుప్ప కూలిపోయాడు.
కానీ పుంజుకుని ప్రొస్థెటిక్ లిమ్బ్స్(పెట్టుడు కాలు)తో పెరాలింపిక్స్ లో పాలుగొన్నాడు. 1989నించీ అతను అథ్లెటిక్స్ పోటీల్లో 34 (16 బంగారు, 10 వెండి, 8 కాంస్య) పతకాలు గెలుచుకున్నాడు. ఇలాటి వీరోచిత గాథలు ఆస్ట్రేలియాలో లెక్కలేనన్ని వింటాం.

ఎంత వయసులో కానీ వాళ్ళు, “ఆ! ఈ వయసులో ఇప్పుడిది ఎందుకులే,” అని చప్పరించెయ్యరు. టీనేజి వయసులో ఏవేవో కారణాలవల్ల చదువుకోలేని వాళ్ళు ఎంతో పెద్దయి కూడా ఉత్సాహంగా చదువు పూర్తి చేస్తారు.
తమ పిల్లలతో కలిసి గ్రేడ్యుయేషన్ చేసి ఫోటోలు దిగేవాళ్ళు బోలెడుమంది. డెభ్భై యేళ్ళ వయసులో ఈత నేర్చుకుని తొంభై యేళ్ళ వయసులో పోటీల్లో పాల్గొని నెగ్గిందొకావిడ. ఆ వయసులో అంతటి ఆరోగ్యం
వుండటం ఒక అదృష్టమైతే, అంతటి పట్టుదలా ఉత్సాహం వుండటం ఇంకొక అదృష్టం.

కొలీన్, డొరీన్ లది అందమైన ప్రేమ గాథ. అడిలైడ్ నగర వాస్తవ్యులైన వాళ్ళిద్దరూ మొదటిసారి 1940లో పద్దెనిమిదేళ్ళ వయసులో కలుసుకున్నారు.
కొలిన్ పోలీసు యూనిఫాం లోని అందగాడైతే, డొరీన్ తండ్రితో పాటు ఒక సంగీత వాయిద్యాలమ్మే దుకాణంలో పియానో వాయించేది. ఆ అమాయకమైన వయసులో ఇద్దరూ ప్రేమించుకుని పెళ్ళాడాలనుకున్నరు. అయితే మొదటి ప్రపంచ యుధ్ధం ఇద్దరినీ విడదీసింది.
ఆస్ట్రేలియా వైమానిక దళం లో పని చేస్తూ కొలిన్ ఇంగ్లండు వెళ్ళాడు.డొరీన్ సంగీత ప్రపంచంలో మెట్లెక్కసాగింది. మెల్బోర్న్, సిడ్నీ నగరాల్లో ఎన్నో ప్రదర్శనలిచ్చింది. 1944 లో డొరీన్ వేరొక అతనిని
(అతని పేరూ కొలినే) వివాహం చేసుకుంది. ఏదో సినిమాలోలా తన వివాహం గురించి ఆమె రాసిన ఉత్తరం కొలిన్ కి అందనేలేదు. 1945లో అడిలైడ్ తిరిగొచ్చిన కొలిన్, డొరీన్ పెళ్ళి గురించి విని నిర్ఘాంతపోయాడు.
 అయినా తేరుకుని ఇంకొక స్నేహితురాలు పాలిన్ ని పెళ్ళాడాడు. యాభై సంవత్సరాలు ఎవరి బ్రతుకులు వాళ్ళు బ్రతికారు. పిల్లల్ని కన్నారు, పెంచి పెద్ద చేసారు. 1979లో కొలిన్ తన భార్యకి విడాకులిచ్చాడు. యాధృచ్చికంగా 1995లో,కొలిన్ డొరిన్ కలుసుకున్నారు.

అప్పుడామె వయసు డెభ్భై రెండేళ్ళు. ఆమె భర్త మరణించీ పదేళ్ళకు పైనే అయింది. ఇద్దరూ పాత విషయాలన్నీ గుర్తు చేసుకున్నారు. ఇద్దరిలో ఒకరిపై ఒకరికి
ప్రేమ ఎంత మాత్రం తగ్గలేదని గుర్తించి 1997లో పెళ్ళి చేసుకున్నారు. ఇద్దరూ ఇంకా ప్రేమ పక్షుల్లా వాళ్ళ సొంత విమానంలో ఊరంతా చుట్టి వస్తూ వుంటారు. ఇప్పుడిద్దరి వయసూ ఎనభైకి పైనే.

కాళ్ళూ చేతులు సరిగ్గా లేనివాళ్ళు కూడా వీల్ చైర్లో కూర్చుని షాపింగుకీ, లైబ్రరీకీ వెళ్తూ వుంటరు.మనుషుల్లో అంత పట్టుదల ఉండటం ఒక కోణమైతే, వాళ్ళకి సంఘం సహృదయంతో చేయూతనివ్వటం ఇంకొక కోణం. ‘కాళ్ళూ చేతులు సరిగ్గా లేక ఇప్పుడు నీకు
లైబ్రరీకి వెళ్ళటం ఒకటి తక్కువా?” అంటూ ఎవరూ విసుక్కోరు. వికలాంగులకీ, నేరస్థులకీ, జీవితం చేతిలో మోసపోయిన వారికీ, అందరికీ తమ కలలని సాకారం చేసుకునే హక్కు వుందని నమ్ముతారు. తమకి ఇష్టమైన పనిని, ఎంత కష్టమైనా, ఇతరుల
అభిప్రాయాలతో ప్రమేయంలేఖుండా చేసుకుంటూ పోవటమే వీరి నైజం. కొన్నిసార్లు అది చాలా దూరం పోయి యుక్తాయుక్త విచక్షణ కూడా కోల్పోతారు, అది వేరే విషయం.

పుట్టిన మరుక్షణమ్నించీ, చచ్చే వరకూ, “అందరూ ఏమనుకుంటారో!” అనే మంత్రం జపించే మనకి వ్యక్తికి ఇంత బలమూ పట్టుదలా వుండటం వింతగా అనిపించటంలో వింతేమీ లేదు మరి.